De gemeente Wijnegem stemde op de laatste gemeenteraad over een startnota voor de herinrichting van de Turnhoutsebaan. Een belangrijk dossier, dat raakt aan bereikbaarheid, parkeren, handelsleven en de toekomst van een van de drukste assen in onze gemeente. Na het lezen van de startnota én het verslag van de participatiemomenten heb ik tijdens de gemeenteraad drie concrete bezwaren geformuleerd. Want wie dit document aandachtig leest, ziet een patroon dat vragen oproept: een gekleurd participatieproces, een onvolledige parkeerstudie en een taal die bewust vrijblijvend blijft. Hieronder licht ik elk punt toe.
Een vertekend beeld van de participatie
De startnota werd niet op voorhand bezorgd aan de commissieleden terwijl deze wel voor handen was bij het college. Een document van dit gewicht verdient meer dan een spoedlezing. Dat is een gemiste kans op een kwaliteitsvolle bespreking.
Maar mijn grootste bezwaar betreft de toon van het document zelf. Zowel de startnota als het participatieverslag zijn doelbewust gekleurd geschreven. Het beeld dat men schetst, is dat er een breed draagvlak bestaat, maar dat beeld klopt niet. Als 50% van de deelnemers handelaars of mensen met zakelijke belangen waren, moet dat eerlijk en expliciet worden vermeld, niet als verdachtmaking worden gebracht. Handelaars hebben het volste recht om op te komen voor hun belangen. Zij houden dag na dag hun zaak open op de Turnhoutsebaan, terwijl ze al jarenlang zien hoe klanten wegbleven door het winkelcentrum aan de rand van het dorp.
In mijn 45 jaar dat ik in Wijnegem woon, is de Turnhoutsebaan altijd een doorgaansbaan én een winkelstraat geweest. Dat is wat ze is. Dat is wat ze moet blijven.
De vraag die ik mij ernstig stel: is het de bedoeling om de handelaars één voor één weg te jagen? Wil men van de Turnhoutsebaan op middellange termijn een woonerf maken? Want dat is de richting die ik lees, ook al staat het nergens zo uitgeschreven.
Nog een kanttekening bij de participatie: één van de bevraagde groepen bestond uit 6 leerlingen van het Annuntia-instituut en 1 leerkracht. Met alle respect voor ieders bekwaamheid, maar jongeren die nog nooit zelf met de wagen reden, kunnen moeilijk beoordelen welk type fietspad het beste werkt. Tweerichtingsfietspaden op een drukke steenweg zijn onwenselijk en levensgevaarlijk, zeker in een context waar fietsers nauwelijks worden aangesproken op foutief gedrag en snelle elektrische fietsen steeds dominanter worden. De Turnhoutsebaan is van iedereen: voetgangers, fietsers én automobilisten. Als iedereen zijn gedrag aanpast en rekening houdt met elkaar, zijn we al een stap verder.
Een waarschuwing uit eigen ervaring: kijk naar Borgerhout
Ik nodig iedereen uit om eens met de wagen langs de Turnhoutsebaan in Borgerhout te rijden. Niet om een wereldreis te maken, maar om te zien wat het betekent wanneer een drukke steenweg omgevormd wordt tot fietsstraat.
Ik heb dat zelf aan den lijve ondervonden. Tijdens de paasvakantie reed ik om vijf uur 's morgens over diezelfde Turnhoutsebaan in Borgerhout, op weg naar het Centraal Station. Ik bevond mij achter een fietser die op weg was naar zijn werk. De man werd er zelf lastig van, stapte even op het voetpad om mij te laten passeren, en reed verder. Om vijf uur 's morgens, op een hoofdverbindingsas.
Dat scenario wil ik hier niet zien. Niet om vijf uur 's morgens, niet na de schooluren, niet op welk uur dan ook.
Een parkeerstudie die geen antwoord geeft
De startnota stelt, met veel woorden en grafieken, dat er nergens een parkeerprobleem werd vastgesteld. Ik woon niet ver van de Turnhoutsebaan en stel soms toch andere taferelen vast. In mijn eigen straat merk ik dat mensen komen parkeren omdat er elders in de buurt geen mogelijkheid is. Een randparking, zoals Vlaams Belang al eerder voorstelde, zou dit probleem deels kunnen verhelpen.
Maar het fundamentele probleem met de parkeerstudie is dit: ze werd uitsluitend uitgevoerd in de maand juni. Eén maand. Nergens lezen we wat de bezettingsgraad van het cultuurcentrum was op die momenten, onder welke weersomstandigheden werd gemeten, of welke evenementen of schoolactiviteiten plaatsvonden. Het spreekt voor zich dat een koude winterdag meer autogebruik genereert dan een zonnige zomeravond. Dat is geen politieke stelling, dat is gezond verstand.
Met statistieken kan je alles bewijzen, in elke richting. Maar dan moet je de methodologie van bij het begin transparant en volledig vastleggen. Één maand meten, op zorgvuldig gekozen tijdstippen, en dat presenteren als een sluitend bewijs voor de hele Turnhoutsebaan doorheen het hele jaar: dat is niet representatief, en dat mag gezegd worden.
Vage taal als vrijgeleide
Wie de startnota doorploegt, botst voortdurend op formuleringen als "kan", "er is een optie", "de voorkeur gaat naar", "op termijn biedt dit een kans". Door een lijvig document vol slagen om de arm te produceren, houdt men alle opties open en verdrinkt men de lezer in mogelijkheden. Het effect is niet méér transparantie, maar minder.
Neem dit concrete voorbeeld uit de nota: "Op termijn vormt de ontwikkeling van het binnengebied Wommelgemsesteenweg-Brouwerslaan een kans om als buurtparking verder te worden ontwikkeld."
Veel mensen lezen dat en denken: goed nieuws, er komt een parking. Maar iemand met ervaring in deze gemeenteraad leest dat met argwaan. "Op termijn", "vormt een kans", "verder te worden ontwikkeld": dat zijn drie vrijblijvende formuleringen in één zin. Geen enkel engagement, geen enkele deadline, geen enkele garantie.
Ik heb dat eerder meegemaakt. Ik keurde ooit een marktplein goed dat beloofd werd met veel groen, een waterpartij en een kiosk. Wat kregen we? Evenveel beton als voordien, mooiere stenen in plaats van dallen, een bunker die nauwelijks gebruikt wordt en geen waterpartij in zicht. Veel belastinggeld voor een resultaat dat niemand had verwacht.
Een betere formulering voor die passage zou zijn: "Wij zorgen dat bij de ontwikkeling van het binnengebied ruimte voorzien wordt om als buurtparking te gebruiken." Dat is een engagement. Dat is wat een startnota zou moeten bevatten: duidelijke intenties waarop men later kan worden aangesproken, geen open deuren en vage beloften.
Mijn conclusie: duidelijkheid of geen goedkeuring
Een startnota is geen vrijblijvend document. Het is de basis waarop verdere beslissingen worden genomen, en waarop men ons later zal afrekenen. Wie vaag schrijft, schrijft met opzet vaag. Wie een parkeerstudie beperkt tot één maand, kiest zijn meetmoment. Wie participatie inkleurt als draagvlak terwijl de cijfers dat niet staven, stuurt aan op een vooraf bepaalde uitkomst.
De Turnhoutsebaan verdient een eerlijk, volledig en transparant debat. Daarom heb ik twee amendementen ingediend, zodat duidelijk is welke intenties de verschillende fracties hebben. Ik blijf, zoals steeds, constructief en sta open voor overleg. Maar niet ten koste van duidelijkheid. Want wie vaag begint, eindigt zelden precies.
De toegevoegde amendementen kan u in bijlage vinden de meerderheidspartijen dorpspartij Durf en N-va stemden deze amendementen weg. De intenties van het gemeentebestuur zijn duidelijk: Er zullen parkeerplaatsen verdwijnen zonder uit te kijken naar alternatieven. Zone 30 zal volgens de 'experten' worden ingevoerd.
Voor het Vlaams Belang is het duidelijk, participatie gaat meer en meer schijnparticipatie worden. Je mag zeggen en vragen wat je wilt, de uitvoering zal zijn zoals het gemeentebestuur het in gedachten heeft.
Ze zijn uiteraard wel zo slim om alles over de volgende verkiezingen te tillen. Een verwittigd man/vrouw...
Bijlagen
